محمد تقي جعفري

15

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

چهارم در همهء كارهايى كه از روى منطق و خرد صادر ميشوند ، وجود دارد ، يعنى تقليد هم يكى از آن كارهاى فكرى يا عضلانى است كه بايد مستند به منطق و خرد بوده باشد كه بدون هدف امكان پذير نمىباشد . عنصر پنجم - عبارتست از اعتبار تقليد ، اين عنصر است كه مىتواند روشنگر هويت و ارزش شناختها و اعمال تقليدى بوده باشد . پيش از بررسى مشروح در بارهء عناصر پنجگانهء تقليد ، نخست اين اصل را متذكر مىشويم كه آنچه مطلوب واقعى همهء انسانهاى جوامع و ملل در همهء دورانها است ، شناخت اصيل و مستند به حس و استدلال واقع گرايانه است ، نه تقليد . حد اقل مىتوان گفت : اين شعور فطرى در درون آدميان وجود دارد كه شناختى را كه بدست مىآورد ، مربوط به خود واقعيات بوده و بوسيلهء دلايل كاملا قانع كننده و رضايت بخش بوده باشد . به همين جهت است كه مىگوئيم : شناختهاى تقليدى انعكاسات ثانوى از واقعيات است كه از مجرائى خاص عبور كرده و در همان مجرى رنگ و شكل مخصوص به خود گرفته است . اين انعكاسات ثانوى و رنگ آميزى شده و شكل گرفته كجا و ارتباط بىواسطه و خالص با واقعيات كجا بقول مولانا جلال الدين : نغمهء داودى كجا و صداى منعكس از آن نغمه در كوه كجا ولى وسعت و عمق واقعيات انسانى و جهانى از يك طرف و محدوديت عمر و وسايل درك آدمى از طرف ديگر ، امكان وصول به همهء واقعيات را بطور قطع منتفى مىسازد . حتى مىتوان گفت : ارتباط كامل و همه جانبه با مقدارى از واقعيات كه يكى از رشته‌هاى علمى بازگو كنندهء آنها است ، امكان ناپذير يا حد اقل در نهايت دشوارى است . بنا بر اين ، پديدهء تخصص و تقليد بعنوان يك ضرورت قطعى ولى ثانوى در برابر اصل لزوم ارتباط مستقيم با واقعيات ، وارد زندگى عملى و ذهنى بشر مىگردد . اين نكته را در اين مورد بايد در نظر بگيريم كه يكى از بزرگترين و حساس ترين وظايف انسانى رهبران راستين بشرى اينست كه بهر وسيله اى كه ممكن است ، اين